Menstruation
 
ประจำเดือนบอกโรค
 
ร่างกายคนเรานั้นมักจะมีสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติเสมอ หากเราสนใจคอยเฝ้าระวังไม่ละเลยเราจะสามารถหาความผิดปกติและรักษาได้ทันท่วงที ก่อนเกิดอันตรายถึงชีวิต แม้ประจำเดือนจะเป็นเรื่องที่คุณผู้หญิงบ่นกันมาก ว่าเป็นภาระลำบากทำให้หงุดหงิดรำคาญ

แต่น้องๆรู้ไหมคะว่าประจำเดือนที่ปกติมักบ่งบอกว่าสุขภาพของเราปกติ ส่วนประจำเดือนที่ผิดเพี้ยนไปมักเป็นสัญญาณว่าร่างกายของเราไม่ปกติแล้ว นั่นคือประจำเดือนสามารถชี้บอกโรคได้นั่นเองค่ะ...

มาฟังเรื่องประจำเดือนที่ผิดปกติ สาเหตุที่เกิด และความรุนแรงซึ่งบอกถึงความรีบด่วนที่ต้องไปพบแพทย์จากน้อยไปหามากเรียงลำดับดังนี้นะคะ


1. ประจำเดือนไม่มา
สาเหตุส่วนใหญ่ของประจำเดือนไม่มาในคนที่มีเพศสัมพันธ์คือการตั้งครรภ์ค่ะ หากสงสัยควรซื้อแผ่นทดสอบการตั้งครรภ์มาตรวจ หรือไปพบแพทย์ หากไม่มี เพศสัมพันธ์แต่คุมกำเนิดโดยใช้ฮอร์โมนเช่นยากิน ยาฉีด ยาฝัง ฯลฯ ประจำเดือนไม่มาอาจเป็นฤทธิ์ของฮอร์โมน ซึ่งถ้าอยากให้มาเป็นปกติ ต้องไปปรึกษา แพทย์เช่นกันค่ะ

หากมีเพศสัมพันธ์แล้วตรวจพบว่าไม่ตั้งครรภ์ แต่ประจำเดือนไม่มา หรือไม่มีเพศสัมพันธ์แต่ประจำเดือนไม่มาส่วนใหญ่เป็นปัญหาของฮอร์โมน แม้ไม่อันตราย แต่ต้องไปพบสูติ-นรีแพทย์เพื่อตรวจรักษาค่ะ

2. ประจำเดือนมากะปริบกะปรอย
คำว่า กะปริบกะปรอย หมายถึง มาวันละนิดละหน่อยแต่ไม่ยอมหยุด มาติดต่อกันนานเกิน 7 วัน ก็ถือว่าผิดปกติแล้วค่ะ

2.1 หากเกิดในเด็กผู้หญิงซึ่งเริ่มมีประจำเดือน อาจบ่งบอกว่าระบบฮอร์โมนยังไม่สมบูรณ์หากเป็นแล้วหายไปอาจรอดูได้อีก 1-2 เดือน หากเลือดไม่ยอมหยุด คือ เป็นเกิน2สัปดาห์ หรือเป็นซ้ำอีกในเดือนที่สองที่สาม ของการเป็นประจำเดือน ควรไปพบแพทย์ค่ะ

2.2 หากเกิดในคุณผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้วตรวจพบว่าตั้งครรภ์ อาจเป็นอาการของการตั้งครรภ์ที่ไม่ปกติ เช่น กำลังจะแท้งท้องไม่ปกติเช่นตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก หรือท้องนอกมดลูก ภาวะนี้ควรรีบไปพบแพทย์

2.3 หากเกิดในคุณผู้หญิงซึ่งไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ อาจเป็นระบบฮอร์โมนไม่ปกติ หรือเป็นเนื้องอกภายใน
  เช่น เนื้องอกปากมดลูกชนิดธรรมดา (Polyp), หรือเนื้องอกถุงน้ำที่รังไข่

2.4 หากเกิดในคุณผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์ แต่ไม่ตั้งครรภ์ นอกจากมีสาเหตุเหมือน ข้อ 2.3 แล้วยังอาจเกิดได้จากการติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อักเสบ หรือมีแผลภายในช่องคลอด, ปากมดลูก, มดลูก, หรือเกิดจากอุ้งเชิงกรานอักเสบ

2.5 หากเกิดในคุณผู้หญิงที่ใกล้หมดประจำเดือน (อายุมากกว่า 40 ปี) อย่ามัวคิดว่าเป็นอาการปกติของคนใกล้วัยทองนะคะ เพราะนอกจากเกิดจากสาเหตุ เหมือน ข้อ 2.2 และ 2.3 แล้ว อาจจะเกิดจากมะเร็งภายใน ได้แก่ มะเร็งปากมดลูก, มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก หรือมะเร็งรังไข่ได้ค่ะ สรุปหากเกิดภาวะนี้ ไม่ควรรีรอ ควรไปพบแพทย์ เว้นแต่เป็นเด็กหญิงที่เริ่มมีประจำเดือนในเดือนแรกค่ะ

3. มีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
กรณีนี้ไม่ได้หมายถึงการมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก ที่อาจเกิดจาก เยื่อพรหมจรรย์ฉีกขาดนะคะเมื่อเกิดอาการนี้ขึ้นคุณผู้หญิงหลายท่านคิดเอาเองว่าเกิดจาก ประจำเดือนตกค้าง แต่ส่วนใหญ่ไม่ใช่ ภาวะนี้ไม่ปกติ และเป็นความรีบด่วนที่ต้องไปพบแพทย์เนื่องจากอาการนี้เป็นอาการเฉพาะของโรคมะเร็งปากมดลูก (คนไข้มะเร็งปากมดลูกมาด้วยอาการนี้มากที่สุด) แม้ส่วนใหญ่การมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ไม่ได้แปลว่า คุณเป็นมะเร็งปากมดลูกเสมอไป แต่เกิดได้ จากมากมายสาเหตุ เช่น การตั้งครรภ์ การคุมกำเนิด การอักเสบ มีแผล ติดเชื้อภายใน ฯลฯ

4. อาการสุดท้ายที่รุนแรงมากที่สุดและต้องไปพบแพทย์โดยด่วนคือ
เลือดออกหลังหมดประจำเดือนไปแล้วเกิน 1 ปี ภาวะนี้ไม่ปกติ และอย่าคิดว่าเป็นเลือดประจำเดือนกลับมาทำให้เป็นสาวใหม่นะคะ เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น อักเสบติดเชื้อ เป็นเนื้องอกธรรมดาของภายใน แต่ที่อันตรายมากคือเกิดได้จากโรคมะเร็งตั้งแต่มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเยื่อบุ โพรงมดลุก และมะเร็งรังไข่ โดยเฉพาะโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกซึ่งมีโอกาสเกิดได้สูงถึงร้อยละ 10 ของคุณผู้หญิงที่มีเลือดออกหลังหมดประจำเดือนไป 1 ปี

ดังนั้นถ้าหากเวลาที่น้อง ๆ มีประจำเดือน เราควรสนใจและคอยสังเกตว่า ประจำของเรานั้นมีลักษณะที่ผิดปกติตามอาการดังที่หมอกล่าวมาทั้ง 4 อาการนั้น หรือไม่ ถ้าหากมีอาการที่ผิดปกติ อย่างใดอย่างหนึ่ง นั่นเป็นสัญญาณแสดงให้เห็นว่า สุขภาพ ร่างกายของน้อง ๆ ไม่ปกติแล้ว เราควรต้องหาเวลาไปพบแพทย์ เพื่อให้แพทย์หาสาเหตและทำการรักษาได้ทันท่วงทีก่อนเกิดอันตรายถึงชีวิต


แพทย์หญิง เยาวลักษณ์ รพีพัฒนา