คำว่ามุตกิด ระดูขาว และตกขาว เป็นเรื่องเดียวกันค่ะ หมายถึงของเหลวที่ไหลออกจากช่องคลอด ที่ไม่ใช่หนองและเลือด ดังนั้นหากมีมูกใสแจ๋ว มูกขุ่นข้น น้ำสีเหลืองอ่อนๆ น้ำขุ่นขาวเหมือนน้ำข้าวหรือน้ำนม น้ำใสๆที่ไม่ใช่น้ำปัสสาวะไหลออกช่องคลอด น้ำหรือมูกเหล่านี้เรียกตกขาวทั้งนั้นค่ะ...

ตกขาวเป็นกับคนที่แต่งงานเท่านั้นใช่ไหมคะคุณหมอ?
ไม่ใช่ค่ะ ตกขาวเป็นได้กับคนโสดและคนแต่งงาน เรียกว่าผู้หญิงทุกคนที่มีประจำเดือนล้วนแต่ต้องมีตกขาว
ตกขาวแบ่งเป็น ตกขาวที่ปกติและไม่ปกติ
    ตกขาวที่ปกตินั้นมีลักษณะดังนี้คือ
1.    เป็นลักษณะมูกใส ไม่มีกลิ่น ไม่มีสี ไม่มีเลือดหรือหนองเจือปน
2.    จะมีมากเฉพาะช่วงไข่ตก หรือนับจากประจำเดือนวันแรกไปประมาณ14วัน โดยในช่วงนี้ตกขาวจะเหนียวและยืดเป็นยางใสยาวกว่า10เซนติเมตร อาจจะมีอาการเสียดท้องน้อยด้านซ้ายหรือขวาจากไข่ตกร่วมด้วยก็ได้ อาการเสียดท้องจะไม่รุนแรงจนทนไม่ได้ เสียดท้องไม่เกิน1วันและหายไปเอง
3.    ไม่มีอาการผิดปกติอื่นๆร่วมด้วยกับอาการตกขาว เช่นไม่มีไข้ ไม่ครั่นเนื้อครั่นตัวปวดเมื่อยร่างกาย ไม่ปวดท้องน้อยอย่างรุนแรง ไม่มีปัสสาวะแสบขัด

แล้วตกขาวผิดปกติมีลักษณะอย่างไรคะคุณหมอ?
ตกขาวผิดปกติมีลักษณะตรงข้ามกับตกขาวปกติค่ะ นั่นคือ
1.    มีสี เช่นสีขาวขุ่นเหมือนคราบนม สีเหลือง สีเขียว หรือสีเหมือนน้ำคาวปลา เมื่อติดชุดชั้นใน จะเห็นคราบสีเหลืองหรือเขียวหรือน้ำตาลเด่นชัด
2.    มีฟอง เป็นฟองอากาศเล็กๆแทรกในตกขาว ฟองนี้บ่งบอกว่ามีเชื้อโรคหรือเชื้อพยาธิ
3.    มีกลิ่น เช่นเหม็นอับ เหม็นเปรี้ยว เหม็นฉุน เหม็นเค็ม เหม็นคาว เหม็นเหมือนของเสีย ความเหม็นที่กล่าวมาเรียงลำดับจากความรุนแรงน้อยไปหามาก
4.    มีจำนวนมาก จนเปียกโชกชั้นในตลอดเดือนตลอดปี
5.    มีอาการผิดปกติร่วมกับการเกิดตกขาว เช่นมีผื่น มีตุ่มที่จุดสงวน มีหนองไหล คัน มีไข้ ปวดท้อง ตกเลือด คลำพบก้อนที่ท้องน้อย ปัสสาวะไม่สะดวกแสบขัด

ตกขาวผิดปกติเกิดจากอะไรได้บ้าง?
1.    จากการเพิ่มจำนวนแบคทีเรียตัวร้ายในช่องคลอด(Bacterial vaginosis) ตกขาวมักมีสีขาวเนียนเหมือนครีม มีฟองเล็กๆแทรกอยู่ กลิ่นเหม็นเหมือนปลาเค็ม  ตกขาวในข้อนี้พบมากที่สุด
2.    จากการติดเชื้อรา ตกขาวมักมีสีขาวขุ่นจับเป็นก้อนเหมือนคราบนม มีกลิ่นเปรี้ยว มีอาการคัน มีผื่นขึ้นที่จุดสงวน ตกขาวในข้อนี้พบมากรองลงมา
3.    จากการติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่นหนองในแท้ หนองในเทียม พยาธิในช่องคลอดฯลฯ ตกขาวมักมีสีเหลือง สีเขียว เป็นฟอง มีกลิ่นเหม็น  เหม็นอับ เหม็นเค็ม หรือเหม็นเหมือนของเสีย อาจมีไข้หนาวสั่นปวดท้องปัสสาวะแสบขัดหรือมีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆเช่นเริม หูดหงอนไก่ แผลริมอ่อนร่วมด้วย
4.    จากการสลายของเนื้องอกภายใน ทั้งสีและกลิ่นจะเป็นเหมือนน้ำคาวปลา บางทีมีกลิ่นเหมือนของเสียเหมือนกลิ่นบิดหรือกลิ่นเนื้อเหมือนของเสีย ตกขาวในข้อนี้ถือว่ามีอันตรายที่สุด

เป็นตกขาวจะทำอย่างไรดีคะคุณหมอ?
ตกขาวปกติไม่ต้องทำอะไรค่ะ  ตกขาวปกติทำให้ช่องคลอดชุ่มชื้นและเป็นสิ่งบอกว่าฮอร์โมนภายในตัวของเราอยู่ในภาวะปกติ
แต่หากเป็นตกขาวผิดปกติ ต้องรีบไปหาสูติ-นรีแพทย์ให้ตรวจวินิจฉัยโดยด่วน บางภาวะหากไม่รักษาไม่ก่ออันตรายมากนักนอกจากคัน แต่บางภาวะอาจเจ็บปวดทรมานหรือเป็นอันตรายถึงชีวิต