แม้ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานจะมีให้ใช้มากว่า50ปี ผู้หญิงทั่วโลกเป็นจำนวนมากเรียกว่า 1ใน3 ต้องเคยใช้
แต่หลายๆคนคิดว่ายาคุมนั้นเหมือนๆกัน ไม่มีแบบให้เลือก
ทั้งๆที่ความเป็นจริงก็คือ...ยาคุมกำเนิดนั้นมีหลายแบบมากมายให้เลือกใช้ให้ถูกใจ
ให้เหมาะสมกับตัวและ ฮะแอ่ม...จำนวนตังค์ในกระเป๋า
วันนี้เรามาคุยกันเรื่องชนิดหรือแบบของยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานกันนะคะ

แบบแรกที่จะคุยกันคือ ยาคุมฮอร์โมนตัวเดียว และฮอร์โมนสองตัวค่ะ

ยาคุมฮอร์โมนตัวเดียว คือมีฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนตัวเดียว เรียกว่ามินิพิว(mini-pill)เหมาะสำหรับสาวๆที่เพิ่งคลอดและให้นมลูกเพราะไม่มีผลในการลดการหลั่งน้ำนม ยาคุมชนิดข้อดีอีกอย่างคือไม่ค่อยแพ้ การแพ้ก็คือคลื่นไส้อาเจียนเวียนศีรษะ รับประทานอาหารไม่ได้ นั่นเองค่ะ ข้อเสียของมันคือราคาแพงกว่า ประสิทธิภาพการคุมกำเนิดอาจด้อยกว่ายาคุมฮอร์โมนสองตัวซึ่งเป็นที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายมากกว่า

ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนสองตัว(Combined pill)หมายถึงยาคุมกำเนิดที่ประกอบด้วยฮอร์โมน2ตัวคือเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ข้อดีคือมีประสิทธิภาพคุมกำเนิดสูงถึงร้อยละ99.9 ข้อเสียก็คืออาจแพ้ยาคุมกำเนิดได้

ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนสองตัว ยังแบ่งได้อีกหลายแบบค่ะ เช่น
•    เป็นยาคุมฮอร์โมนสูง หรือฮอร์โมนต่ำ(Low dose pill)
•    เป็นยาคุม 21 เม็ด หรือ28 เม็ด
•    เป็นยาคุมที่มีฮอร์โมนเท่ากันทุกเม็ดหรือไม่เท่ากันทุกเม็ด

ขอเล่ารายละเอียดแต่ละรูปแบบนะคะ

ยาคุมฮอร์โมนสูงคือมีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงกว่าหรือเท่ากับ50ไมโครกรัมต่อ1เม็ดยา เป็น
แบบของยาคุมที่ผลิตออกมาตั้งแต่เริ่มแรกหรือเรียกว่า เจนเนอเรชั่นที่ 1 ข้อดีคือราคาถูก คุมกำเนิดได้ผลดี แต่สาวๆบางรายอาจจะแพ้ยาคุม และอาจมีผลเสียกับสาวๆที่มีโรคประจำตัว เช่นโรคอ้วน เบาหวาน ความดันโลหิตสูง

ยาคุมฮอร์โมนต่ำคือยาคุมที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำกว่า35ไมโครกรัมต่อ1เม็ด ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเป็นจำพวกนอร์เอธิสเตอโรนหรือลีโวนอร์เจสเตล(norethisterone or levonorgestrel)เป็นยาคุมที่มีการลดฮอร์โมนลง เรียกว่าเจนเนอเรชั่นที่2 ข้อดีคือราคาไม่แพง คุมกำเนิดได้ผลดี แต่สาวๆบางรายก็ยังอาจจะแพ้ยาคุมแบบนี้ได้
ยาคุมฮอร์โมนต่ำอีกแบบมีฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำถึง20ไมโครกรัมต่อ1เม็ด ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเป็นตัวสงเคราะห์ใหม่ได้แก่ดีโซเจสเตล, เจสโตดีน, ไซโปรเทอโรนอซีเตท, หรือโดรสไพรีโนน ( desogestrel,gestodene,Cyproterone acetate,Drospirenone) เป็นยาคุมเจนเนอเรชั่นที่3-4 ข้อดีคือไม่ค่อยแพ้ยาคุม ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนมีคุณสมบัติพิเศษเช่นต้านฮอร์โมนเพศชายแก้สิว ผิวมัน ลดการคั่งของน้ำทำให้ไม่บวมน้ำ ข้อเสียคือราคาแพง อาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอย การคุมกำเนิดด้อยประสิทธิภาพกว่าเจนเนอเรชั่นที่1-2โดยเฉพาะในสาวๆที่น้ำหนักมาก

แต่ไม่ว่าฮอร์โมนสูงหรือต่ำ ข้อห้ามการรับประทานยาคุมกำเนิดเหมือนๆกันคือ ห้ามรับประทานในคนที่กำลังตั้งท้อง มีเลือดออกกะปริบกะปรอยโดยไม่ทราบสาเหตุ มีโรคหัวใจและหลอดเลือด เป็นโรคตับอักเสบ มีมะเร็งหรือเนื้องอกของอวัยวะต่างๆที่อาจโตขึ้นหากได้รับฮอร์โมน เป็นโรคเบาหวาน ไขมันในเส้นเลือดสูง หรือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ สูบบุหรี่จัด 

สำหรับรูปแบบ21หรือ 28เม็ดนั้น ยี่ห้อเดียวกันเม็ดยาไม่ต่างกัน ชนิด21เม็ดรับประทานหมดแผงเว้น7วันจึงรับประทานแผงใหม่ ส่วนชนิด28เม็ดหมดแผงก็รับประทานแผงต่อไป โดยมีเม็ดยาหลอกหรือเม็ดแป้งเพื่อให้ไม่ลืมกินยา ราคาก็ไม่ต่างกัน
รูปแบบสุดท้ายทีมีให้เลือกคือคือฮอร์โมนเท่ากันทุกเม็ด คือทุกเม็ดยามีฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนเท่ากันเม็ดยาจะขนาดเท่ากันสีเดียวกันกินเม็ดยาเม็ดไหนก็ได้ เพียงแต่ห้ามลืมกิน อีกแบบคือแต่ละเม็ดยามีฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนไม่เท่ากัน เพื่อเลียนแบบธรรมชาติ ชนิดนี้จะสังเกตได้คือเม็ดยาจะเปลี่ยนสี แผงหนึ่งอาจมีเม็ดยา3-4สี แบบนี้จะไปกินย้อนศรไม่ได้ต้องกินเรียงไปตามลูกศรในแผงชี้ ข้อดีที่บางคนบอกกล่าวคือยาคุมแบบเม็ดยาฮอร์โมนไม่เท่ากันเวลามีประจำเดือน ประจำเดือนจะมามามากกว่ายาคุมที่เม็ดยามีฮอร์โมนเท่ากันค่ะ